Over Zweedse adventslichtjes, de sterrenhemel en waarom we niet het hele bos willen verlichten.
Het begint weer. Overal in Zweden verschijnen de verlichte adventssterren en elektrische kandelaars voor de ramen. Al hebben we het idee dat ze ieder jaar wat vroeger tevoorschijn komen. Net als de pepernoten in Nederland, die tegenwoordig al in augustus in de supermarkt liggen. Straks hoeven we de kerstspullen helemaal niet meer op te ruimen.
Toen we in 2014 van Nederland naar Furudal verhuisden, vonden we al die verlichte ramen prachtig. Vooral als je ’s avonds door een klein Zweeds dorp reed. Huizen die je overdag nauwelijks waren opgevallen, hadden ineens grote lichtgevende sterren voor de ramen. Dus wij deden vrolijk mee. Adventssterren, kandelaars, alles erop en eraan!
Maar in de loop der jaren zijn we daar wat terughoudender in geworden. Niet omdat we iets tegen adventsverlichting hebben. We zijn het donker alleen steeds meer gaan waarderen.

Moet werkelijk alles verlicht worden?
Hier op Näsets Marcusgård hebben we er bewust voor gekozen om de buitenverlichting te beperken. We hebben licht waar het nodig is, maar wat ons betreft hoeft niet iedere boom, gevel of ieder bospad verlicht te worden. We wonen tenslotte aan de rand van het bos.
Op een heldere avond hebben we hier een geweldige sterrenhemel. Soms is de Melkweg prachtig te zien en met een beetje geluk krijgen we er ook nog noorderlicht bij.
Maar de duisternis doet nog iets anders met je zintuigen. Als je minder ziet, ga je vanzelf beter luisteren. Geluiden uit het bos vallen ineens veel meer op. Een blaffend ree ergens in de verte, een uil of, als je echt geluk hebt, het bijzondere geluid van een lynx ergens in het donker.
Je moet het alleen even de tijd geven. Een tijdje buiten blijven staan, je ogen laten wennen en vooral niet iedere minuut met het lampje van je telefoon gaan zwaaien.
Even wat perspectief
Er is iets met onder die sterren staan en proberen te bevatten hoe groot het heelal eigenlijk is. Wij mensen stellen natuurlijk niet zoveel voor. Onze planeet trouwens ook niet, als je het op die schaal bekijkt. En toch kunnen we ons een hele dag druk maken over dingen die volgende week misschien alweer vergeten zijn. Als je daar staat en omhoogkijkt, lijken sommige van die zorgen ineens een stuk kleiner. Niet dat je problemen daarmee verdwijnen. Morgen moeten de rekeningen gewoon weer betaald worden, de accommodaties schoongemaakt en de dingen die kapot zijn gerepareerd.
Dat is ook een van de redenen waarom we Stars Above the Forest hebben ontwikkeld, een van onze Signature Experiences of the Forest. Eigenlijk is het heel eenvoudig. We nodigen onze gasten uit om op een heldere avond naar buiten te gaan, hun ogen aan de duisternis te laten wennen en eens wat langer omhoog te kijken. En te luisteren. Geen ingewikkelde instructies. Geen garantie op noorderlicht, een lynx of zelfs maar een heldere sterrenhemel. Het weer en de natuur bepalen dat uiteindelijk zelf.
Een beetje afgelegen wonen heeft ook voordelen
Wonen en een kleine boerderij runnen buiten Furudal heeft natuurlijk zo zijn praktische kanten. Je rijdt niet even vijf minuten naar de winkel als je iets vergeten bent. En straatverlichting tot aan onze voordeur hebben we ook al niet. Maar dat is ook een deel van wat we hier waarderen. We liggen hier in Dalarna een behoorlijk eind van de grotere plaatsen, ver weg van de felste stadsverlichting. Dat merk je vooral als de hemel helder is.
Bovendien is Näsets Marcusgård kleinschalig. We kunnen daardoor zelf bepalen waar verlichting nodig is en waar we het achterwege laten.Dat betekent natuurlijk niet dat onze gasten in het donker maar een beetje moeten zien hoe ze bij hun accommodatie komen. Daar hebben we praktische oplossingen voor. Maar de rest van het bos mag van ons best donker blijven.
Donker, maar niet onhandig
We willen de donkere nacht graag behouden, maar onze gasten moeten natuurlijk ook gewoon prettig en veilig bij hun accommodatie kunnen komen.
- Fähus en Hölada: Bij de ingangen is buitenverlichting aanwezig.
- Supermåne en Oddis Öga: Het eerste gedeelte van de bospaden naar beide accommodaties is verlicht.
- Lampen om te lenen: We hebben draagbare lampen beschikbaar voor gasten die wat extra licht nodig hebben.
- Muts met hoofdlamp: Je kunt ook een muts met ingebouwde hoofdlamp lenen. Handig als je je handen vrij wilt houden.
En zodra er sneeuw ligt, wordt het buiten vanzelf een stuk lichter doordat het licht op de sneeuw weerkaatst.
Heb je vragen over hoe het hier tijdens de donkere maanden werkt? Vraag het ons gerust.

En die adventssterren dan?
Die vinden we nog steeds mooi hoor.
Grappig eigenlijk dat iets wat zo typisch Zweeds lijkt, helemaal niet zo oud hoeft te zijn. De adventsster kwam oorspronkelijk uit Duitsland en werd in Zweden vooral in de eerste helft van de twintigste eeuw populair. De elektrische adventskandelaar is dan weer een Zweedse uitvinding uit de jaren dertig.
Inmiddels kun je je december in Zweden bijna niet meer voorstellen zonder al die verlichte ramen. En we begrijpen best waarom. Een ster voor het raam is mooi. Maar een paar duizend boven het bos zijn ook niet verkeerd.
Mireille & Willem
Näsets Marcusgård, Furudal
En nog iets kleins uit onze eigen decembertradities
Omdat we in de afgelopen twaalf jaar zoveel Zweedse gewoontes hebben leren kennen, hebben we via ons andere initiatief, Nordic Moments, onlangs een klein boekje gemaakt: STUND – Julkalender 2026.
Met 25 Zweedse decembermomenten, korte verhalen en illustraties van Mireille. Voor wie ook thuis iets van die Zweedse advents- en kersttradities wil ontdekken.
Je vindt het boekje op Nordic Moments.
Zelf eens ervaren hoe donker het hier wordt?
Lees meer over onze natuurervaring Stars Above the Forest of bekijk onze accommodaties bij het bos.


